Muziekmaatjes
Livemuziek op de kinderafdeling van het Dijklander: muziek helpt bij herstel
Twee ochtenden per week, een jaar lang, komen twee musici/muziekdocenten, verbonden aan Muziekschool Boedijn, naar de Afdeling Kind en Jeugd op het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn met hun instrumenten om muziek te maken met en voor de kinderen, tieners en jongeren en hun families. Ze zingen en bespelen verschillende instrumenten, zoals cello, gitaar, ud (arabische luit)en percussie.
Een team van acht professionele musici maakt in verschillende duo’s twee ochtenden per week muziek met en voor de kinderen en hun families. Met hun kar vol instrumenten nodigen ze uit om mee te spelen of alleen te luisteren. Ze laten oudere kinderen, tieners en jongeren kennismaken met de ukelele of de djembe en worden door het personeel ingezet om af te leiden bij medische ingrepen. Voor de vroeggeboren baby’s en hun ouders op de neonatologie spelen ze zachte muziek. Ook bezoeken ze de Kinderpolikliniek om muziek te maken voor en met de wachtende kinderen en ouders. De Muziekmaatjes geven in het Dijklander geen concerten maar communiceren via de muziek, altijd op eye-level. Ze spelen liedjes die de kinderen kennen, improviseren en delen instrumentjes uit aan de families zodat ze mee kunnen spelen.
Het team van Muziekmaatjes wordt getraind door drie muziektherapeuten: Nina Hitz, Mareike Ziegler en Elisenda Pujals. Zij zijn allen ook uitvoerend musicus. Elisenda Pujals is gespecialiseerd in muziektherapie voor premature baby’s. Op de afdeling worden de musici begeleid door de medisch pedagogisch zorgverleners en krijgen ze regelmatig feedback van het personeel van de kinderafdeling. Door intensief samen te werken en regelmatig te evalueren met de medewerkers van de afdeling willen we in deze pilot een manier van werken ontwikkelen die een positieve impact heeft op de gezondheid van de patiënten en die het zorgpersoneel ondersteunt. De musici van Muziekmaatjes geven geen muziektherapie.
Aan de wieg van dit pilotproject stond kinderarts Noud Drewes, hij is verbonden aan het Dijklander Ziekenhuis. Geïnspireerd door projecten in binnen- en buitenland benaderde hij Muziekschool Boedijn in Hoorn om samen een project te ontwikkelen waarin muziek wordt ingezet voor het welzijn van de kinderen en hun families.
Hij benaderde hiervoor met opzet een lokale partij voor de samenwerking omdat hij de verbinding met de stad en regio belangrijk vindt. De connectie met de omgeving helpt om het gevoel van isolement van families bij een ziekenhuisopname te verminderen. Daarnaast is een lokaal project vanwege de beperkte reisbewegingen van de musici vriendelijker voor het milieu.
Waarom live muziek?
Noud Drewes:’Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat muziektherapie met live muziek voor kinderen in het ziekenhuis positieve effecten heeft op genezing en ontwikkeling. Hersenwetenschappers als Erik Scherder en Bessel van der Kolk zijn in de afgelopen jaren veel in de publiciteit geweest over dit onderwerp. Voorbeelden van positieve effecten zijn de stressverlagende werking van live muziek (méér dan bij audio) bij prematuur geboren kinderen, met positieve effecten op de neurologische ontwikkeling, de kwaliteit van de bewegingen, de activiteit van de hersenen en stabielere vitale functies. Daarnaast wordt ook een positief effect gezien op de ouder-kind interactie. Bij huilbaby’s kan live muziek een stressverlagende en ontspanning bevorderende werking hebben. Oudere kinderen en jongeren voelen zich door live muziek, zowel luisterend als zelf muziekmakend, meer op hun gemak. In het aanbieden van medische handelingen zonder angst, pijn en stress (PROSA) kan eveneens muziek worden ingezet om kinderen af te leiden’.
Research
Researcher Nina van den Berg, verbonden aan Arts in Health Netherlands (Rijksunviversiteit Groningen) doet onderzoek naar dit project waarbij de focus ligt op hoe een culturele organisatie en een zorginstelling zoals het Dijklander Ziekenhuis kunnen samenwerken om zo meer kunst in de zorg te brengen. Dit onderzoek wordt gefinancierd door het VSB fonds. Het onderzoek zal worden gepresenteerd eind 2025.
Muziekmaatjes wordt mogelijk gemaakt door:
De kinderartsen van het Dijklander Ziekenhuis, VSBfonds, Cultuurfonds, Microsoft Iedereen Mag Meedoen Fonds, Maarten Weldam Stichting, Janivo Stichting, Glaswerk Fonds, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, Blokkers Fonds
Ladies’ Circle 23 De Cogge Rondte, Stichting Muziek voor Kids, RABO Coöperatiefonds, Vaillant Fonds,Villa Vormgeving, Via Sofia, Houtatelier Laurent Bard, Jeanine Luxembourg, DIZZ, Medi Apotheek Heino
Laatste nieuws, 11 mei 2026:
In de afgelopen maanden maakten de Muziekmaatjes kennis met een aantal nieuwe afdelingen van het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn.
Na een jaar spelen op de afdeling Kind & Jeugd, Neonatologie en de Kinderpolikliniek is het project inmiddels uitgebreid naar maar liefst vijf nieuwe afdelingen. Dit was een intensieve periode, een prachtig en leerzaam avontuur voor ons team. We ontdekten niet alleen hoe verschillend de afdelingen in een ziekenhuis zijn, maar ook hoeveel overeenkomsten er bestaan in wat muziek kan betekenen.
In de centrale ruimte van de oncologische dagbehandeling leerden we om het zorgpersoneel heen te bewegen en het volume laag te houden, anders zijn de alarmpiepjes van de apparatuur niet meer hoorbaar. Op de afdeling Neurologie ontstonden kleine jamsessies met muzikale patiënten en hun bezoekers, terwijl we voor anderen juist hele zachte klanken of een gospellied speelden.
Een tafel vol oudere dames in de huiskamer van de Geriatrie zong heerlijk mee met ‘Ja Zuster, Nee Zuster’ en liedjes van Elvis Presley.
We nodigden mensen uit om mee te spelen en te zingen, maar soms werd er ook stil geluisterd — of vloeide er een traan.
In het Niercentrum werden de patiënten inmiddels bekende gezichten. We leerden hun muzikale smaak steeds beter kennen, speelden de meest uiteenlopende verzoekjes en sommigen van hen werden al heel goed in het spelen van percussie met hun vrije hand tijdens de dialyse.
Op alle nieuwe afdelingen werden we heel warm ontvangen en goed begeleid door teamleiders, zorgpersoneel en vrijwilligers.
Het mooiste nieuws: alle nieuwe afdelingen willen door met het project Muziekmaatjes.
Deze week speelden we bovendien voor het eerst op de verpleegafdeling van de Oncologie. Kinderarts en initiatiefnemer Noud Drewes kwam even langs om dat moment samen met ons te vieren.
Muziekmaatjes is een intensieve samenwerking tussen Muziekschool Boedijn en het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn waarin musici muziek maken met en voor patiënten, hun families, bezoekers en het personeel van het Dijklander Ziekenhuis. Sinds november 2024 spelen de Muziekmaatjes twee ochtenden per week op de afdeling Kind en Jeugd, de Neonatologie en de Kinderpolikliniek. Vanaf januari 2026 is het project uitgebreid naar andere afdelingen in het Dijklander Ziekenhuis. Doel is het welzijn van de patiënten bevorderen, afleiding en plezier te brengen en het zorgpersoneel te ondersteunen. Derde partner is Arts in Health Netherlands, met een adviserende rol.
Artikel Noord Hollands Dagblad, dinsdag 26 november 2024:
